برای داده های مکانی خود فراداده مناسب تولید کنیم

فراداده یا همان متادیتا (Metadata) چیست؟

   تبادل و مدیریت داده های رقومی ایجاب میکند که داده ها همراه با مشخصات و توضیحات مربوط به خود (فراداده) ذخیره شوند تا این اطلاعات برای تشخیص میزان کاربرد داده ها و موارد استفاده از آنها به کار گرفته شود. این مشخصات و توضیحات به ما کمک میکنند تا اطلاعات خوبی از نحوه تولید داده های مکانی و دقت هرکدام و بسیاری موارد دیگر اطلاع حاصل کنیم.

فراداده را میتوان به به دو دسته اصلی تقسیم نمود :

1- فراداده برای فعالیتهای درون سازمانی
2- فراداده برای ارائه به کاربران در سازمانهای دیگر

   در ارتباط با بخش درون سازمانی، هر سازمانی برحسب نیازهای خاص خود ممکن است اطلاعات ویژه ای را نگهداری نماید که برای آن سازمان اهمیت اجرایی دارد ولی برای اطلاع رسانی به سازمانهای دیگر بایستی مشخصات و توضیحات ضروری را برای کاربران ذکر کند و از بیان جزئیات فنی اجتناب نماید. این اطلاعات میتوانند در زیرساخت داده مکانی یک استان و یا کل کشور مورد استفاده قرار گیرند.
مواردی که در زیر ارائه خواهند شد، باتوجه به فراداده استانداردی تنظیم شده است که همراه فایلهای مدل ارتفاعی رقومی ایران به کاربران ارائه میشود. این فراداده را میتوان با اعمال یکسری تغییرات، متناسب با شرایط داده موردنظر خود، تبدیل نمود.

تعریف فراداده

فراداده عبارت است از “اطلاعات در مورد داده ها“. بعبارت دیگر فراداده اطلاعاتی است در رابطه با مشخصات، محتویات، کیفیت، شرایط و دیگر ویژگیهای مجموعه داده ها.

کاربرد و اهداف فراداده

دو هدف عمده از مشخص نمودن فراداده برای داده های مکانی دنبال میشود:

1- ایجاد شناسنامه ای برای داده ها که گویای وضعیت و مشخصات آنها باشد.
2- ارائه اطلاعات لازم در مورد داده ها به کاربران جهت تشخیص تناسب داده ها برای کاربرد مورد نظر.

تعریف مجموعه داده یا Dataset

   مجموعه داده ها کوچکترین جزء اطلاعاتی است که برای آن فراداده منحصر به فردی تعریف میشود. فراداده ی تنظیم شده از طرفی دارای ساختار مناسب و استاندارد بوده و از طرف دیگر رقومی است. بنابراین میتوان با جستجوی رایانه ای به هدف مورد نظر رسید. در این ارتباط، برای هر عنوان ذکر شده در این استاندارد، موارد زیر مشخص میگردد:

1- عنوان  (Data Element)
2- تعریف (Definition)
3- نوع (Type)
4- دامنه تغییرات (Domain)
5- فرمت داده (Format)

فراداده در ClearingHouse

فراداده ها میتوانند در یک ClearingHouse برای جستجوی بهتر داده ها نیز مورد استفاده قرار گیرند

لیست عناوین و جزئیات مربوط به فراداده

اطلاعات شناسایی پروژه

1- نام پروژه : نام پروژه ای که مجموعه داده ها به آن تعلق دارد
2- مشخصات پروژه : توضیحی کلی در مورد مشخصات پروژه ازقبیل مقیاس و منطقه تحت پوشش کل پروژه و همچنین هدف و منظور از اجرای پروژه

اطلاعات شناسایی مجموعه داده ها

1- نام مجموعه داده ها : نامی که مجموعه داده های مورد نظر را بصورت منحصربفرد نسبت به سایر داده های پروژه مشخص مینماید.
2- نام منطقه : نام منطقه ای که مجموعه داده ها به آن تعلق دارد.
3- مقیاس : مقیاس مجموعه داده ها
4- تعداد فایلهای هر بلوک : تعداد فایلها یا شیت های دربرگیرنده منطقه

منابع اطلاعاتی و تاریخ آنها

1- نوع منبع اطلاعاتی : منبعی که برای استخراج اطلاعات و تهیه مجموعه داده ها بکار رفته است.
2- تاریخ ایجاد منبع اطلاعاتی : تاریخی که وضعیت موجود زمینبر روی منبع اطلاعاتی ثبت گردیده است.
3- تاریخ تهیه یا بازنگری : تاریخ تهیه یا آخرین تاریخ بازنگری مجموعه داده ها

استاندارد

1- نام استاندارد بکار رفته : نام و شماره نگارش استانداردی که برای جمع آوری و پردازشهای مجموعه داده ها بکار رفته است.

اطلاعات لازم برای انتقال داده ها

1- فرمت داده های رستری : شکل کد نرم افزاری که داده های رستری تحت آن موجود میباشند.
2- فرمت داده های برداری : شکل کد نرم افزاری که داده های برداری تحت آن موجود میباشند.
3- فرمت داده های توصیفی یا متنی : شکل کد نرم افزاری که داده های توصیفی یا متنی تحت آن موجود میباشند.
4- اندازه مجموعه داده ها : فضای ذخیره سازی موردنیاز برای مجموعه داده ها وقتی که داده ها طبق ساختار و فرمتهای ذکرشده ذخیره شده باشند.
5- محیط ذخیره سازی : محیط های فیزیکی ذخیره سازی که تولیدکننده میتواند داده ها را روی آنها ارائه نماید.

کیفیت و دقت

1- درستی هندسی : دقت مختصات برحسب واحدهای اصلی اندازه گیری طول.
2- توضیحات درخصوص موارد خاص : نکات قابل ملاحظه ای در مورد دقت، نحوه جمع آوری داده ها ویا سایر مواردی که ممکن است برای کاربران اهمیت داشته باشد.

سیستم مختصات و سیستم تصویر

1- بیضوی مبنا : نام بیضوی مقایسه بکار رفته بعنوان سطح مبنای مسطحاتی
2- سطح مبنای ارتفاعی : نام رویه ای که ارتفاعات نسبت به آن سنجیده میشود.فف
3- سیستم تصویر : نام سیستم تصویر بکار رفته برای نمایش داده ها.
4- شماره قاچ یا Zone : شماره zone سیستم تصویر درصورت وجود.
5- واحد اندازه گیری : نام واحد اندازه گیری.

مسائل حقوقی

1- نام تولیدکننده داده ها : نام ارگان، سازمان، شرکت یا شخص حقیقی که بطور قانونی مسئولیت تولید داده ها را دارد.
2- مالکیت داده ها : نام ارگان، سازمان، شرکت یا شخص حقیقی که بطور قانونی مالکیت داده ها را دارد.
3- حق تکثیر : مشخص شود که آیا حق تکثیر این داده ها محفوظ است یا آنکه در اختیار عموم میباشد.

محدوده جغرافیایی مجموعه داده ها

1- محدوده جغرافیایی برحسب طول و عرض جغرافیایی : مختصات محدوده جغرافیایی مجموعه داده ها برحسب طول و عرض جغرافیایی
2- محدوده جغرافیایی برحسب X , Y : مختصات محدوده جغرافیایی مجموعه داده ها برحسب x و y در سیستم تصویر مربوطه.
3- محدوده جغرافیاییکل پروژه : عبارتی که توضیح دهنده پوشش منطقه کل پروژه باشد.

اطلاعات مربوط به فراداده

1- آخرین تاریخ تکمیل فراداده : آخرین تاریخی که اطلاعات درون فایل فراداده بهنگام شده است.
2- مسئول تولیدکننده فراداده : نام ارگان، سازمان، شرکت ویا شخص حقیقی که مسئولیت صحت داده های فراداده را دارد.

متن فوق برگرفته از دستورالعملهای همسان نقشه برداری میباشد که توسط سازمان نقشه برداری کشور تهیه شده است.

نویسنده : | ۱۳۹۵-۵-۲۵ ۱۸:۵۷:۴۵ +۰۰:۰۰ اردیبهشت ۹م, ۱۳۹۵|GIS, آموزش|بدون ديدگاه

درباره نویسنده :

حسن واعظی
کارشناس نقشه برداری و کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستمهای اطلاعات مکانی.
آشنا به زبانهای برنامه نویسی VB و VB.Net در نرم افزارهای مرتبط با GIS.
مدرس دوره های مختلف مقدماتی و پیشرفته ArcGIS.
hassanvaezi[at]gmail.com

ثبت ديدگاه

*

code