نقشه شیب و جهت شیب چه چیزی را نشان میدهند ؟

   نقشه شیب و جهت شیب از مواردی هستند که در اکثر موارد در آنالیزهای مکانی مورد استفاده قرار میگیرند. برای اینکه بتوانیم لایه شیب و جهت شیب را ایجاد کنیم احتیاج به لایه مدل ارتفاعی رقومی (DEM) منطقه داریم.

نقشه شیب و جهت شیب از منظر ریاضی

نقشه شیب و جهت شیب از منظر ریاضی

   اگر از ما خواسته شود که شیب بین دو نقطه را محاسبه کنیم، به راحتی اختلاف ارتفاع دو نقطه ابتدا و انتها را به دست آورده و بر فاصله آن دو تقسیم میکنیم. اما وقتی میخواهیم برای یک پیکسل از DEMمنطقه شیب محاسبه کنیم، با مشکل مواجه میشویم،
زیرا در هریک از جهات هشت گانه میتوانیم یک شیب داشته باشیم. بنابراین با استفاده از میانگین گیری تغییرات ارتفاع در راستای محورهای X و Y ، میتوانیم شیب آن نقطه را محاسبه کنیم.
فرمول زیر را ببینید :

slope_radians = atan ( √ ([dz/dx]2 + [dz/dy]2) )
slope_degrees = atan ( √ ([dz/dx]2 + [dz/dy]2) ) * 57.29578

 

به همین ترتیب جهت شیب هم برای یک پیکسل از رابطه زیر محاسبه میشود :

aspect = 57.29578 * atan2 ([dz/dy], -[dz/dx])

if aspect < 0
    cell = 90.0 - aspect
else if aspect > 90.0
    cell = 360.0 - aspect + 90.0
else
    cell = 90.0 - aspect

 

برای اطلاع از نحوه به کارگیری معادلات Slope و Aspect و دیدن یک نمونه تمرینی نیز ، میتوانید به Help نرم افزار یا همان ArcGIS Desktop Help رجوع نمایید. البته این بار هم برای شما ویدئوی آموزشی آماده کرده ایم.

 

در این ویدئوی آموزشی هم شما را با ابزارهای Slope و Aspect آشنا کرده و با استفاده از لایه DEM منطقه ، طرز کار این ابزارها را نشان داده ایم.

   پس ویدئوی آموزشی این بخش را نیز ببینید :

پیشنهاد بعدی   آشنایی با مفهوم فضای فاقد اطلاعات یا NoData در داده‌های رستری