>, جی.آی.اس (GIS), مقالات آموزشی, نرم افزارهای کاربردی>ژئودیتابیس(Geodatabase) چیست ؟ Personal GeoDB یا File GeoDB ؟

ژئودیتابیس(Geodatabase) چیست ؟ Personal GeoDB یا File GeoDB ؟

نویسنده : | ۱۳۹۵-۱۱-۱۲ ۱۸:۵۰:۴۵ +۰۰:۰۰ ۱۲م بهمن, ۱۳۹۵|ArcGIS, جی.آی.اس (GIS), مقالات آموزشی, نرم افزارهای کاربردی|۶ دیدگاه

ژئودیتابیس محلی یا یک فایل ژئودیتابیس؟

   اگر شما هم از جمله کسانی هستید که بین استفاده کردن از یک ژئودیتابیس مانند Personal GeoDatabase و File GeoDatabase به جای Shapefile مردد مانده اید، میتوانید مطلب ما را مطالعه کنید و این بار باتوجه به کاربردی که انتظار دارید، داده های خود را ذخیره سازی کنید.

درحقیقت مطالب این مقاله تمام آن چیزی است که لازم است در این مورد بدانید، و از ذکر جزئیات در آن اجتناب شده است.

ژئودیتابیس ؟ Personal GeoDatabase ؟ File GeoDatabase ؟ Shapefile ؟

ژئودیتابیس ؟ Personal GeoDatabase ؟ File GeoDatabase ؟ Shapefile ؟

چرا ژئودیتابیس برای ذخیره داده ها مورد استفاده قرار گرفت؟

   ژئودیتابیس یک راه سازمان یافته برای جمع آوری داده ها در کنار یکدیگر میباشد. تمام داده هایی که به نحوی با یکدیگر در ارتباط هستند در یک ژئودیتابیس کنار هم قرار میگیرند. برای مثال، ممکن است داده های مختلف یک شهر، اعم از لایه های هیدرولوژی، کاربری اراضی، راههای ارتباطی و مراکز آتش نشانی در یک ژئودیتابیس واحد قرار گیرند.

   در مقایسه با یک Shapefile که فقط میتوانست داده های مربوط به یک لایه را در خود ذخیره کند، در ژئودیتابیس محدودیت خاصی درخصوص تعداد لایه های ذخیره شده یا همان FeatureClass ها  نداریم. علاوه بر این در یک ژئودیتابیس میتوان یک توپولوژی تعریف کرد و این قابلیت در Shapefile موجود نیست.
هنگامی که شما میخواهید از داده های با محدوده مشخص (domain) استفاده کنید، یک Raster Catalog بسازید، یک Geometric Network بسازید و آنالیز شبکه انجام دهید، نیاز به ژئودیتابیس پیدا خواهید کرد.

همچنین یک Geodatabase از کارایی و سرعت بالاتری، مخصوصاً هنگامی که در داده های توصیفی جستجو میکنید، برخوردار است.

به دلیل اینکه Shapefile از DBF برای ذخیره سازی داده های توصیفی استفاده میکند، نام ستونهای آن نمیتواند بیش از 13 کاراکتر یا حرف باشد، اما در یک Geodatabase خبری از این محدودیتها نیست.

چرا فایل ژئودیتابیس (File Geodatabase) بطور باورنکردنی خوب عمل میکند؟

   قبل از این، انتخاب ما برای داشتن یک دیتابیس محلی (در کامپیوتر شخصی خودمان) چیزی جز فرمت MDB نبود. این فرمت محدودیت داشت و نمیتوانستیم فایلی با حجم بیشتر از 2 گیگابایت داشته باشیم. این محدودیت برای کاربرانی که بصورت معمول از Access استفاده میکنند میزان کمی نیست و به راحتی میتوان داده های برداری بسیاری را درون یک فایل MDB ذخیره نمود. اما هنگامی که قرار باشد داده های رستر ی خود را در آن ذخیره کنیم با مشکل جدی مواجه خواهیم شد.

برای حل این مشکل، شرکت Esri فرمت جدیدی را بنام File Geodatabase طراحی کرد. اگر بخواهیم در محیط ویندوز به این فرمت نگاهی بیاندازیم، خواهیم دید که تعداد زیادی فایل در داخل یک فولدر قرار دارند که داده ها بصورت باینری داخل آنها ذخیره شده است. درحقیقت نکته کلیدی این است که در این فرمت، به دلیل تعدد فایلها، خبری از محدودیت حجم فایل نیست.

نمایی از ذخیره سازی داده ها در یک فایل ژئودیتابیس

نمایی از ذخیره سازی داده ها در یک فایل ژئودیتابیس

اما آیا این تمام چیزی است که بهبود یافته ؟

   یک فایل ژئودیتابیس (File Geodatabase) به کاربران اجازه میدهد تا اطلاعات خود را فشرده سازی کنند، ایندکس مکانی برای داده هایشان درنظر بگیرند، داده های رستری خود را با استفاده از تکنیک Tile کردن آنها مدیریت کنند و همچنین امکان استفاده چند کاربر از یک دیتابیس محلی وجود دارد.

پیشنهاد بعدی   نقشه برداری با پهپاد یا فتوگرامتری با پهپاد چگونه و با چه شرایطی انجام میشود؟

علیرغم اینکه فایل ژئودیتابیس بصورت اختصاصی در یک جا ذخیره میشود و در برخی موارد قابل اعتماد به نظر نمیرسد، از لحاظ صرفه جویی در حجم داده ها و فشردگی اطلاعات در صدر قرار دارند.

درباره ژئودیتابیس محلی (Personal Geodatabase) انصاف به خرج دهیم

   یک ژئودیتابیس محلی درمورد حجم و برخی عملکردهای مورد انتظار ما محدودیت دارد. مطابق محدودیتی که در یک فایل Microsoft Access یا همان MDB دارد، نمیتواند بیش از 2 گیگابایت حجم داشته باشد.

نمایی از ذخیره سازی داده ها در یک ژئودیتابیس محلی یا Personal GeoDatabase

نمایی از ذخیره سازی داده ها در یک ژئودیتابیس محلی یا Personal GeoDatabase

علیرغم محدودیت ژئودیتابیس محلی در حجم داده ها، میتوان با استفاده از سامانه ODBC که در سیستم عامل ما وجود دارد، با اکثر نرم افزارها لینک شد و داده های موجود در آن را در نرم افزارهای مختلف مشاهده نمود. برای مثال، ODBC میتواند داده های توصیفی موجود در یک ژئودیتابیس محلی را گرفته وآنها قابل تحلیل در یک نرم افزار محاسبات آماری مانند R نماید.

همچنین میتوان به آن به شکل یک پایگاه داده (DBMS) نگاه کرد و پرسش های مختلفی را در قالب دستورات SQL از آن پرسید.

اما بعضی وقت ها بهترین جواب همان Shapefile  است !

   یک Shapefile شامل تعدادی فایل هم نام است که در کنار یکدیگر قرار گرفته و همه آنها درکنار یکدیگر نشان دهنده یک لایه هستند. شما در یک Shapefile حداقل باید سه فرمت Shp ، Shx و Dbf را داشته باشید که وظیفه ذخیره سازی هندسه عوارض مکانی، داده های توصیفی و ارتباط بین این دو را انجام میدهند.

یک Shapefile حاوی سه فایل اصلی است. SHP و SHX و DBF

یک Shapefile حاوی سه فایل اصلی است. SHP و SHX و DBF

درحقیقت امروزه Shapefile به عنوان محبوب ترین فرمت ذخیره سازی داده های مکانی مطرح است. به همین دلیل تقریباً تمامی نرم افزارهای مکانی و سامانه های اطلاعات مکانی (GIS) از آن استفاده میکنند و آن را import و export میکنند.

اگر شما داده ای را با این فرمت داشته باشید، حداقل میتوانید مطمئن باشید که تمامی نرم افزارهای GIS میتوانند آن را بخوانند، این در حالی است که فرمت های File Geodatabase و Personal Geodatabase صرفاً توسط محصولات شرکت Esri قابل خواندن و ویرایش هستند.

سخن آخر

   وقتی ژئودیتابیس برای اولین بار متولد شد، بین کسانی که با سامانه های اطلاعات مکانی(GIS) کار میکردند، مانند یک معجزه مطرح بود. این فرمت توانست روند ذخیره سازی، ویرایش و ارائه داده ها را در سازمانهای مختلف تغییر دهد.

مهاجرت از Shapefile به سمت ژئودیتابیس پنجره ای را به سوی استفاده از دیتابیس های رابطه ای (relational database) و یکپارچگی داده ها برای ما باز کرد.

امروز دیگر وقت آن رسیده تا باتوجه به موقعیتی که در آن قرار گرفته ایم، به سمت استفاده بیشتر از ژئودیتابیس گام برداریم. حتی با اینکه هنوز اذعان داریم، Shapefile رایج ترین فرمت ذخیره سازی داده ها است.

درباره نویسنده :

کارشناس نقشه برداری و کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستمهای اطلاعات مکانی. آشنا به زبانهای برنامه نویسی VB و VB.Net در نرم افزارهای مرتبط با GIS. مدرس دوره های مختلف مقدماتی و پیشرفته ArcGIS.

۶ Comments

  1. ضیا موسوی ۱۳۹۷/۰۳/۰۷ در ۴:۴۱ ب.ظ - پاسخ دادن

    باسلام و تشکر از زحمات شما
    در برنامه نقشه یار اسامی خیابانها به انگلیسی است امکان برگردان آنها به فارسی وجود دارد؟ چگونه؟

  2. مریم ۱۳۹۷/۰۳/۰۶ در ۱۲:۵۱ ب.ظ - پاسخ دادن

    سلام ,
    تغییرات ایجاد شده در شیپ فایل mdb با تغییر جای فولدر قابل مشاهده نیست. مثلا ستونی که ایجاد کرده ام یا اصلاح حدود و کاربری هایی که انجام داده ام وقتی mdb را کپی می کنم جای دیگر دیده نمی شوند. ممکن است راهنمایی ام کنید؟

    • حسن واعظی ۱۳۹۷/۰۳/۰۶ در ۱۰:۳۶ ب.ظ - پاسخ دادن

      سلام
      برای اینکه با تغییر مکان فایلهای ذخیره شده، مشکلی برایتان ایجاد نشود، میتوانید در منوی File و در بخش Map Document Properties گزینه Store relative pathnames to data sources را تیک بزنید.

  3. مهدیه کیانی ۱۳۹۷/۰۲/۲۱ در ۷:۰۵ ق.ظ - پاسخ دادن

    سلام. اگر فایل ژئودیتابیس پاک بشه میشه کاری کرد برگرده؟

    • حسن واعظی ۱۳۹۷/۰۲/۲۱ در ۷:۰۹ ق.ظ - پاسخ دادن

      سلام
      اگر لایه ها یا FeatureClass های داخل ژئودیتابیس را تغییر بدهید و نتیجه را Save کنید نمیتوان به برگشت داده ها امیدوار بود.
      اما اگر فایل mdb مربوط به ژئودیتابیس را پاک کرده باشید، بهترین راه استفاده از نرم افزارهای بازیابی اطلاعات است. اگر پس از پاک کردن این فایل، تغیرات زیادی بر روی درایو مربوطه انجام نداده باشید، میتوانید به برگشت داده ها امیدوار باشید.

  4. سیدقاسم میرزاده ۱۳۹۵/۱۲/۲۳ در ۶:۳۱ ق.ظ - پاسخ دادن

    سلام ممنونم از مطالبی که ارائه دادید ارزوی موفقیت میکنم براتون

ثبت ديدگاه

close-link